Over de Rotterdamse Schaal
Een model voor de begroting van smartengeld, ontwikkeld in opdracht van de Raad voor de Rechtspraak.
Smartengeld is de vergoeding voor immateriële schade: pijn, verdriet en de gevolgen van letsel die zich niet in geld laten uitdrukken. De grondslag is art. 6:106 BW.
Bij de begroting van de schade was de ANWB Smartengeldgids lang het belangrijkste referentiepunt. Rechters zochten aansluiting bij vergelijkbare uitspraken uit die gids. Nadeel van die methode is dat kleine verschillen in de presentatie van het letsel of de persoonlijke omstandigheden van het slachtoffer grote invloed konden hebben op de uitkomst. Dat leidde tot grote onderlinge verschillen tussen uitspraken en weinig voorspelbaarheid.
Een meer eenduidige aanpak
In opdracht van de Raad voor de Rechtspraak hebben onderzoekers van de Erasmus Universiteit Rotterdam een nieuw model ontwikkeld: de Rotterdamse Schaal. Het model is gebaseerd op de Engelse en Ierse Guidelines for the Assessment of General Damages in Personal Injury Cases en sluit aan bij het niveau van smartengeld zoals dat door de Nederlandse rechter werd toegekend.
De Rotterdamse Schaal groepeert letsel en normschendingen naar aard en ernst in categorieën. Per categorie geldt een bandbreedte waarbinnen de rechter het passende bedrag kiest. De nadruk ligt op het letsel zelf, niet op de wijze waarop het wordt gepresenteerd of de maatschappelijke positie van het slachtoffer.
Hoe werkt de schaal in de praktijk?
Eerst wordt het letsel gekwalificeerd en ingedeeld in een categorie met bijbehorende bandbreedte. Binnen die bandbreedte bepalen zaakspecifieke factoren het passende bedrag.
De rechterlijke aanbevelingen
De Rotterdamse Schaal laat op een aantal punten ruimte open. Hoe ga je om met meervoudig letsel? Welke rol speelt leeftijd of verwijtbaarheid? Om die vragen te beantwoorden heeft een rechterlijke werkgroep zes aanbevelingen ontwikkeld die de toepassing van de schaal nader invullen. Deze aanbevelingen hebben het karakter van "pas toe of leg uit": als de rechter ervan afwijkt, motiveert waarom.
Geldend vanaf najaar 2025
De definitieve versie van de Rotterdamse Schaal is gepubliceerd in het najaar van 2025. De bijbehorende zes rechterlijke aanbevelingen zijn geldend vanaf 1 januari 2026. De bedragen worden periodiek geëvalueerd en geïndexeerd. De schaal is toepasbaar in zowel civiele als strafzaken.